Viêm Màng Não: Tìm Hiểu Dấu Hiệu, Nguyên Nhân, Biến Chứng và Cách Chẩn Đoán

Rate this post

Viêm màng não là một bệnh hiếm gặp nhưng có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng nếu không được chữa trị kịp thời. Nhận biết sớm các triệu chứng viêm màng não là điều quan trọng để chẩn đoán bệnh và tiến hành phác đồ điều trị.

Bài viết này được tư vấn bởi ThS.BS Lê Phan Kim Thoa, Nguyên Trưởng khoa Nhi Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM.

viêm màng não nguy hiểm khó lường

Viêm Màng Não Là Gì?

Viêm màng não là tình trạng nhiễm trùng các màng bảo vệ bao quanh não và tủy sống. Bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai, nhưng phổ biến nhất ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.

Dấu Hiệu Viêm Màng Não

Có nhiều nguyên nhân gây viêm màng não, mỗi loại sẽ có những dấu hiệu khác nhau.

1. Các Triệu Chứng Viêm Màng Não Do Virus

Viêm màng não do virus ở trẻ sơ sinh có thể khiến trẻ:

  • Biếng ăn
  • Quấy khóc
  • Nôn ói
  • Tiêu chảy
  • Phát ban
  • Gặp vấn đề về hô hấp

Ở người lớn, viêm màng não do virus có thể gây ra các triệu chứng như:

  • Đau đầu
  • Sốt
  • Cổ cứng
  • Co giật
  • Nhạy cảm với ánh sáng chói
  • Buồn ngủ
  • Hôn mê
  • Buồn nôn và nôn
  • Giảm cảm giác thèm ăn
  • Tâm trạng thất thường

2. Các Triệu Chứng Viêm Màng Não Do Vi Khuẩn

Các triệu chứng viêm màng não do vi khuẩn thường phát triển đột ngột, bao gồm:

  • Tâm trạng thất thường
  • Buồn nôn và nôn
  • Nhạy cảm với ánh sáng
  • Cáu gắt
  • Đau đầu
  • Sốt
  • Ớn lạnh
  • Cổ cứng
  • Một số vùng da chuyển màu tím giống vết bầm tím
  • Buồn ngủ
  • Hôn mê

3. Các Triệu Chứng Viêm Màng Não Do Nấm

Triệu chứng viêm màng não do nấm tương tự như các bệnh lý nhiễm trùng khác, bao gồm:

  • Buồn nôn và nôn
  • Nhạy cảm với ánh sáng
  • Cứng cổ
  • Sốt
  • Đau đầu
  • Luôn trong trạng thái mệt mỏi
  • Nhầm lẫn hoặc mất phương hướng

4. Các Triệu Chứng Viêm Màng Não Mãn Tính

Người bệnh được chẩn đoán viêm màng não mãn tính khi các triệu chứng bệnh kéo dài hơn 4 tuần. Biểu hiện của bệnh tương tự như các dạng cấp tính khác, nhưng phát triển chậm hơn.

Nguyên Nhân Gây Viêm Màng Não

Mỗi loại viêm màng não có một nguyên nhân khác nhau, nhưng đều gây bệnh theo cách giống nhau: vi khuẩn, nấm, virus hoặc ký sinh trùng lây lan trong cơ thể qua đường máu đến màng não.

Cụ thể, nguyên nhân gây ra từng loại là:

1. Viêm Màng Não Do Vi Khuẩn

Đây là bệnh nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng hoặc gây tổn thương não nếu không được điều trị kịp thời. Một số loại vi khuẩn gây viêm màng não là:

  • Streptococcus pneumoniae (phế cầu)
  • Neisseria meningitidis (não mô cầu)
  • Listeria monocytogenes (thường tấn công người lớn tuổi, phụ nữ mang thai hoặc những người có vấn đề về hệ thống miễn dịch)
  • Haemophilus influenzae loại b (Hib): nguyên nhân phổ biến gây bệnh viêm màng não ở trẻ

Vi khuẩn gây viêm màng não khi xâm nhập vào máu từ xoang, tai hoặc cổ họng người bệnh. Sau đó, vi khuẩn đi theo dòng máu đến não.

2. Viêm Màng Não Do Virus

Viêm màng não do virus thường ít nghiêm trọng hơn so với viêm màng não do vi khuẩn. Tuy nhiên, một số virus có thể gây tổn thương não và để lại nhiều di chứng.

3. Viêm Màng Não Do Nấm

Viêm màng não do nấm ít phổ biến hơn so với vi khuẩn hoặc virus. Bệnh thường xảy ra ở những người có hệ miễn dịch suy giảm hoặc rối loạn, chẳng hạn như AIDS, ung thư…

4. Viêm Màng Não Do Ký Sinh Trùng

Viêm màng não do ký sinh trùng là bệnh hiếm gặp, gây ra bởi các loài ký sinh trùng sống ký sinh trên động vật. Bệnh nhân có thể nhiễm bệnh khi ăn thức ăn chế biến từ các loại động vật như ốc sên, rắn, cá, gia cầm bị nhiễm ký sinh trùng. Nguy cơ cao hơn nếu thức ăn chưa chín. Bệnh không lây truyền từ người này sang người khác.

5. Viêm Màng Não Do Amip

Viêm màng não mãn tính có triệu chứng tương tự như viêm màng não cấp tính, nhưng chậm hơn. Nguyên nhân gây bệnh mãn tính thường là lao hoặc nấm.

6. Viêm Màng Não Không Nhiễm Trùng

Viêm màng não không nhiễm trùng có nguyên nhân từ các bệnh như lupus ban đỏ hoặc ung thư. Nếu bị chấn thương đầu, phẫu thuật não hoặc dùng một số loại thuốc, bạn cũng có nguy cơ mắc bệnh này. Bệnh không lây nhiễm.

7. Viêm Màng Não Mãn Tính

Viêm màng não mãn tính có triệu chứng tương tự như viêm màng não cấp tính, nhưng phát triển chậm hơn. Nguyên nhân gây bệnh thường là nhiễm nấm hoặc vi khuẩn mycobacteria (tác nhân gây bệnh lao). Những sinh vật này xâm nhập vào mô và chất lỏng xung quanh não để gây bệnh.

Biến Chứng Nguy Hiểm Do Viêm Màng Não

Hầu hết bệnh nhân viêm màng não sẽ hồi phục hoàn toàn sau quá trình điều trị đúng cách. Tuy nhiên, đôi khi bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng đe dọa tính mạng. Biến chứng xảy ra khi tình trạng nhiễm trùng lan đến các dây thần kinh, não hoặc các khu vực khác của cơ thể. Đối tượng thường gặp phải biến chứng viêm màng não là trẻ nhỏ và người có hệ miễn dịch yếu, nhưng cũng có thể xảy ra ở những người hoàn toàn khỏe mạnh.

Các biến chứng nguy hiểm của viêm màng não bao gồm:

  • Giảm thính lực: Gây suy giảm thính lực vĩnh viễn.
  • Viêm não: Gây tổn thương não, gây mệt mỏi, khó ngủ, suy giảm chức năng nhận thức và giảm thị lực.
  • Động kinh: Gây rối loạn chức năng các dây thần kinh vùng não, biểu hiện bằng cơn co giật.
  • Nhiễm trùng huyết: Gây suy giảm tuần hoàn nhanh chóng, có thể gây suy nội tạng và tử vong.
  • Đột quỵ: Gây hình thành cục máu đông, gây ra đột quỵ.
  • Tử vong: Nếu viêm màng não tiến triển nhanh, có thể gây tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

viêm màng não dẫn tới biến chứng nguy hiểm gì

Yếu Tố Nguy Cơ Của Bệnh Viêm Màng Não

Bất kỳ ai cũng có thể mắc viêm màng não, nhưng bệnh này phổ biến hơn ở các nhóm đối tượng:

  1. Có hệ miễn dịch suy giảm: Những người bị suy giảm miễn dịch dễ bị nhiễm trùng và mắc bệnh viêm màng não. Một số vấn đề sức khỏe và phương pháp điều trị có thể làm suy yếu hệ thống miễn dịch.

  2. Có môi trường sống nhỏ hẹp: Viêm màng não dễ lây lan khi mọi người sống cùng nhau trong không gian nhỏ như ký túc xá, doanh trại, trường học nội trú…

  3. Phụ nữ mang thai: Phụ nữ mang thai có nguy cơ mắc bệnh listeriosis – một bệnh lý nhiễm trùng do vi khuẩn Listeria gây ra. Tình trạng nhiễm trùng có thể lây lan sang thai nhi.

  4. Trẻ nhỏ và người lớn tuổi: Mọi lứa tuổi đều có nguy cơ mắc viêm màng não, nhưng trẻ em dưới 5 tuổi và người lớn tuổi có nguy cơ cao hơn.

  5. Thường xuyên tiếp xúc với động vật: Người làm công việc liên quan đến động vật hàng ngày có nguy cơ nhiễm vi khuẩn cao hơn.

Cách Chẩn Đoán Bệnh

Để chẩn đoán viêm màng não, bác sĩ sẽ khám tổng quát để tìm hiểu triệu chứng và tiến hành xét nghiệm, đặc biệt là xét nghiệm dịch não tủy. Kết quả xét nghiệm sẽ cung cấp thông tin quan trọng để đưa ra chẩn đoán và phác đồ điều trị.

Các xét nghiệm khác cũng có thể được thực hiện, bao gồm xét nghiệm cấy máu, công thức máu toàn phần, chụp X-quang ngực và chụp CT đầu.

Điều Trị Hiệu Quả Bệnh Viêm Màng Não

Bệnh nhân viêm màng não cần nhập viện ngay lập tức để hạn chế nguy cơ tổn thương não và tử vong.

Phương pháp điều trị viêm màng não phụ thuộc vào nguyên nhân gây bệnh. Điều trị bao gồm sử dụng thuốc kháng sinh và steroid tiêm tĩnh mạch cho viêm màng não do vi khuẩn. Viêm màng não do nấm hoặc ký sinh trùng thường được điều trị bằng thuốc chống nấm hoặc triệu chứng. Viêm màng não do virus thường tự khỏi, nhưng một số tác nhân gây bệnh có thể được điều trị bằng thuốc kháng virus tiêm tĩnh mạch. Viêm màng não mãn tính được điều trị bằng cách giải quyết nguyên nhân gây bệnh.

Cách Phòng Ngừa Viêm Màng Não

Viêm màng não có thể được phòng ngừa bằng cách:

  • Giữ ấm và chăm sóc tốt trẻ những lúc thời tiết thay đổi và khi có dịch cảm cúm.

  • Điều trị kịp thời khi trẻ bị viêm mũi họng hoặc viêm tai.

  • Tiêm phòng đủ các mũi vaccine để ngăn ngừa bệnh. Các loại vaccine bao gồm Haemophilus influenzae tuýp B (Hib), phế cầu khuẩn và não mô khuẩn.

Quy tụ đội ngũ y bác sĩ giỏi chuyên môn và giàu kinh nghiệm, khoa Nhi Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh là nơi chẩn đoán và chữa trị thành công cho những bệnh nhi mắc các bệnh lý về hô hấp, bệnh truyền nhiễm, bệnh tim mạch, cơ xương khớp… Nơi đây được đầu tư xây dựng theo tiêu chuẩn quốc tế với hệ thống máy móc hiện đại, thế hệ mới, nhập khẩu đồng bộ từ các nước tiên tiến, hướng tới mục tiêu tạo ra môi trường khám chữa bệnh thân thiện với bệnh nhi.

Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt Nam: https://chuyengiasuckhoe.org

Related Posts

Bệnh viện quận 11: Những điều cần biết về đau thần kinh tọa

Dây thần kinh tọa là gì?Có thể bạn quan tâm Bệnh học Nội khoa – Công trình tầm cỡ của ngành y tại Việt Nam Chảy máu…

10 Dấu Hiệu Cảnh Báo Suy Thận: Không Ngủ Tốt, Huyết Áp Cao, Sưng Chân…

Có thể bạn quan tâm 5 Món Súp “Cực Tốt” Để Bồi Bổ Sức Khỏe Cho Người Ốm Mề đay – Bệnh dị ứng ngoài da và…

Làm gì khi cảm thấy đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn?

Bạn có từng trải qua cảm giác đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn? Đây là những dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn đang…

Đau bao tử nặng: Những triệu chứng và nguyên nhân bạn cần biết

Giới thiệu Bạn có bao giờ gặp phải cảm giác đau ở vùng dạ dày không? Đau bao tử luôn là vấn đề thường xuyên xảy ra…

Bệnh chàm – Sự thật về loại bệnh không lây nhiễm này

Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt NamCó thể bạn quan tâm Đổ mồ hôi tay chân: Biểu hiện và…

Đau hạ sườn trái – Biểu hiện của những căn bệnh cần lưu ý

Nhiều người thường gặp phải cảm giác đau ở vùng hạ sườn trái. Có thể đau phía trước hoặc sau, thậm chí đau thắt và nặng hơn…