Bệnh ghẻ: Triệu chứng, chẩn đoán và điều trị

Rate this post

Bệnh ghẻ là một trong nhóm bệnh ngoài da do ký sinh trùng ghẻ gây ra. Ký sinh trùng này có tên là Sarcoptes scabiei hominis và lây lan qua tiếp xúc trực tiếp hoặc thông qua quần áo, chăn chiếu có ghẻ và trứng ghẻ.

1. Căn nguyên

Bệnh ghẻ do ký sinh trùng ghẻ cái gây ra chủ yếu. Ghẻ đực thường chết sau khi giao phối, trong khi ghẻ cái sống ở lớp sừng trên da, đào hang ban đêm và đẻ trứng ban ngày. Sau đó, trứng nở thành ấu trùng và lột xác để trở thành ghẻ trưởng thành. Ban đêm, ghẻ cái sẽ ra khỏi hang tìm ghẻ đực, gây ngứa (điều này làm ghẻ dễ lây lan hơn) và vương vãi cái ghẻ ra quần áo, giường chiếu…

Ghẻ cái có thời gian sống từ 4-6 tuần, đẻ mỗi ngày 1-5 quả trứng. Sau 3-7 ngày, trứng nở thành ấu trùng, sau đó lột xác nhiều lần để trở thành ghẻ trưởng thành. Ghẻ sinh sôi nảy nở rất nhanh và với điều kiện thuận lợi, một ghẻ cái sau 3 tháng có thể có một dòng họ lên đến 150 triệu con.

2. Những đối tượng dễ bị ghẻ?

Bất kỳ ai, bất kể nam hay nữ, già hay trẻ, đều có thể mắc bệnh ghẻ. Tuy nhiên, những người thường xuyên tiếp xúc và sinh hoạt chung như ngủ chung, dùng chung màn, khăn, chiếu, gối với người bị ghẻ là đối tượng dễ bị nhiễm bệnh nhiều nhất. Bệnh có xu hướng lưu hành nhiều ở nơi đông đúc dân cư và trong điều kiện vệ sinh kém, đặc biệt vào mùa đông.

3. Triệu chứng của bệnh

  • Thời gian ủ bệnh thường từ 4-6 tuần.
  • Ghẻ trên da là do ký sinh trùng ghẻ đào hang ở lớp sừng gờ cao hơn mặt da, có màu trắng đục hoặc trắng xám ở đầu ghẻ. Các ghẻ sắp xếp rải rác và riêng rẽ.
  • Vị trí: lòng bàn tay, bàn chân, kẽ ngón tay, cổ tay, nách, bụng và vùng sinh dục. Ở trẻ em, ghẻ cũng có thể xuất hiện ở đầu và mặt.
  • Sẩn cục ghẻ có màu nâu và chủ yếu tập trung ở vùng sinh dục của trẻ nam, cũng có thể gặp ở nách, mông. Một số sẩn cục có thể tồn tại dù ghẻ đã hết.
  • Tổn thương khác là do ngứa gãi gây ra: vết xước, sẩn, trợt, vảy tiết, mụn nước, mụn mủ, chốc hóa, sẹo thâm màu, bạc màu. Tổn thương kéo dài có thể gây biến chứng nhiễm khuẩn và chàm hóa.
  • Ngứa gặp ở hầu hết các bệnh nhân, ngứa nhiều nhất vào ban đêm và khi đi ngủ. Ngứa nhiều ở vùng da mới như vùng cạp quần, bẹn và mặt trong đùi. Ở trẻ em, ngứa gây khó ngủ và quấy rối giấc ngủ.

4. Xét nghiệm và chẩn đoán

Thông thường, bác sĩ da liễu sẽ khám bệnh nhân và nhận định tổn thương, vị trí đặc trưng của bệnh và dựa trên triệu chứng ngứa cùng với dịch tễ trong gia đình để chẩn đoán bệnh ghẻ mà không cần xét nghiệm.

Tuy nhiên, trong một số trường hợp không điển hình, cần xét nghiệm như soi tìm ký sinh trùng ghẻ hoặc chất cặn thải của ký sinh trùng ghẻ dưới kính hiển vi hoặc bằng máy dermoscopy. Tuy nhiên, không phải lúc nào cũng tìm thấy ký sinh trùng ghẻ.

5. Điều trị

Nguyên tắc

  • Phát hiện và điều trị sớm, điều trị cùng lúc cho tất cả những người trong gia đình hoặc tập thể bị ghẻ.
  • Bôi thuốc vào buổi tối theo đúng cách.
  • Cách ly người bệnh và tiến hành sử dụng thuốc để làm sạch quần áo, chăn chiếu và đồ dùng cá nhân.

Điều trị cụ thể

Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào tình trạng của bệnh nhân, bao gồm ghẻ đơn giản, ghẻ chàm hóa, ghẻ bội nhiễm và ghẻ sẩn cục. Bác sĩ da liễu sẽ có kế hoạch điều trị cụ thể cho từng trường hợp.

Thuốc bôi tại chỗ có thể sử dụng như kem permethrin 5%, dung dịch DEP (diethyl-phtalat), benzyl benzoat 10-25%, ivermectin 1%, sulfur 6-33%, malathion 0,5% và kem crotamiton.

Việc bôi thuốc cần được thực hiện đúng cách, thường vào buổi tối. Chú ý bôi kỹ những vùng nếp gấp, vùng sinh dục, vùng quanh móng và sau tai. Đối với trẻ em, nếu có tổn thương, có thể bôi thuốc cả ở vùng mặt và đầu theo chỉ định của bác sĩ.

Thuốc uống toàn thân có thể được sử dụng nếu cần, bao gồm thuốc giảm ngứa, kháng sinh và chống viêm nếu trẻ bị ghẻ bội nhiễm hoặc chàm hóa.

Trong trường hợp tổn thương da nặng, lan tỏa hoặc ghẻ không đáp ứng tốt với việc sử dụng thuốc bôi, bác sĩ có thể chỉ định thêm thuốc uống Ivermectin, đặc biệt dành cho trẻ em trên 15 kg.

6. Vệ sinh cá nhân

Vệ sinh cá nhân là rất quan trọng và đóng góp vào thành công của quá trình điều trị. Đây là một số lưu ý về vệ sinh cá nhân:

  • Vệ sinh và thay đồ dùng cá nhân như quần áo, khăn tắm, chiếu, khăn trải giường hàng ngày. Hãy giặt ở nhiệt độ ít nhất 50 độ C trong ít nhất 10 phút, sau đó phơi và sấy khô, ủi hai mặt nếu có thể. Sau đó, hãy bịt kín trong túi và sử dụng lại sau khoảng 5 ngày.
  • Điều trị đồng thời cho cả những người tiếp xúc và sống chung nhà với người bệnh.

7. Cách phòng tránh bệnh ghẻ

Cách tốt nhất để phòng tránh bệnh ghẻ là không tiếp xúc trực tiếp với da của người bị bệnh ghẻ. Hãy tránh sử dụng cùng quần áo hoặc khăn trải giường với người mắc bệnh ghẻ.

Nếu trẻ có các biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh ghẻ, bố mẹ hoặc người giám hộ có thể đưa trẻ đến khám tại phòng khám da liễu thuộc các đơn vị đã được đề cập ở trên.

Ths.Bs. Trần Thị Thùy Trang – Khoa Da Liễu, Bệnh viện Nhi Trung ương

Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt Nam

Related Posts

Bệnh viện quận 11: Những điều cần biết về đau thần kinh tọa

Dây thần kinh tọa là gì?Có thể bạn quan tâm Những điều cần biết về bệnh viêm mô tế bào Những Bệnh Phụ Khoa Phổ Biến Mà…

10 Dấu Hiệu Cảnh Báo Suy Thận: Không Ngủ Tốt, Huyết Áp Cao, Sưng Chân…

Có thể bạn quan tâm Bệnh thủy đậu: Khi nào khỏi và dấu hiệu nhận biết Nhìn Lại Những Ngày Đầu Xử Lý Dịch COVID-19 ở Vũ…

Làm gì khi cảm thấy đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn?

Bạn có từng trải qua cảm giác đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn? Đây là những dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn đang…

Đau bao tử nặng: Những triệu chứng và nguyên nhân bạn cần biết

Giới thiệu Bạn có bao giờ gặp phải cảm giác đau ở vùng dạ dày không? Đau bao tử luôn là vấn đề thường xuyên xảy ra…

Bệnh chàm – Sự thật về loại bệnh không lây nhiễm này

Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt NamCó thể bạn quan tâm Ngứa vùng kín nữ: Nguyên nhân và cách…

Đau hạ sườn trái – Biểu hiện của những căn bệnh cần lưu ý

Nhiều người thường gặp phải cảm giác đau ở vùng hạ sườn trái. Có thể đau phía trước hoặc sau, thậm chí đau thắt và nặng hơn…