Tác Nhân Gây Ra Bệnh Sốt Xuất Huyết: Điều Bạn Cần Chú Ý

Rate this post

Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt Nam
Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt Nam

Sốt xuất huyết là một căn bệnh nguy hiểm và có thể ảnh hưởng đến tính mạng con người. Bệnh được gây ra bởi virus Dengue, một loại virus lây truyền qua đường muỗi đốt. Người bị sốt xuất huyết thường xuyên bị nhầm lẫn triệu chứng, tự ý uống thuốc theo đơn cũ, hoặc trì hoãn việc nhập viện, dẫn đến điều trị sai hoặc muộn, gây biến chứng nguy hiểm tính mạng. Do đó, việc nắm bắt thông tin về bệnh là rất quan trọng.

Sốt Xuất Huyết Là Gì?

Sốt xuất huyết là một loại bệnh nhiễm trùng cấp tính do virus Dengue gây ra qua trung gian truyền bệnh là muỗi vằn. Bệnh diễn tiến rất nhanh, có khả năng gây sốc cho bệnh nhân, dẫn đến các biến chứng nặng và tử vong rất cao, đặc biệt là đối với người lớn, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xếp sốt xuất huyết là loại bệnh đáng được quan tâm nhất do muỗi truyền. Trong 50 năm qua, trên toàn thế giới, số ca mắc bệnh sốt xuất huyết đã tăng lên hơn 30 lần.

Theo thống kê, tích lũy trong năm 2022, Việt Nam ghi nhận 361.813 trường hợp mắc sốt xuất huyết, 133 ca tử vong. Đa phần các trường hợp bệnh nhân nặng đều không được phát hiện sớm, nhập viện điều trị muộn, chịu nhiều biến chứng nặng như tràn dịch màng phổi, suy đa tạng, xuất huyết não,… thậm chí là tử vong. Theo các chuyên gia y tế, so với năm 2019 – năm bùng phát sốt xuất huyết gần nhất, số ca mắc đã tăng gấp đôi. Chu kỳ dịch sốt xuất huyết mỗi 3-5 năm sẽ bùng phát một lần. Vì vậy, việc chủ động phòng ngừa, nhận biết sớm và điều trị sốt xuất huyết đúng cách, kịp thời rất quan trọng.

Tác Nhân Gây Ra Bệnh Sốt Xuất Huyết

Virus Dengue là tác nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết, thuộc họ Flaviviridae. Virus xâm nhập từ người bệnh sang người lành thông qua vết đốt từ muỗi vằn (Aedes aegypti). Bệnh sốt xuất huyết do virus Dengue có 4 loại huyết thanh riêng biệt là DEN-1, DEN-2, DEN-3, DEN-4.

Các chuyên gia y tế cho biết, một người có thể bị nhiễm bất kỳ hoặc tất cả các loại virus này. Trong số tất cả các loại, DEN-2 (loại D2) được đánh giá là nghiêm trọng nhất và có thể dẫn đến chảy máu nội tạng và sốc gây tử vong.

Đặc Điểm Của Muỗi Truyền Bệnh Sốt Xuất Huyết

Muỗi truyền bệnh sốt xuất huyết gồm 2 loài thuộc họ chi Aedes, là Aedes aegypti (tác nhân chính) hoặc Aedes albopictus (tỷ lệ thấp hơn). Muỗi Aedes aegypti (muỗi vằn) rất dễ nhận dạng. Muỗi vằn có kích thước nhỏ, sẫm màu đen, dài khoảng 4-7mm. Trên cơ thể có các mảng màu trắng điển hình ở chân và một vết giống hình đàn lia ở ngực. Muỗi cái lớn hơn con đực, và có thể được phân biệt bằng những vòi có vảy bạc hoặc trắng.

Muỗi Aedes aegypti hoạt động mạnh nhất vào ban ngày, trong khoảng hai giờ sau khi mặt trời mọc và vài giờ trước khi mặt trời lặn. Chúng thường đẻ trứng vào những dụng cụ chứa nước và khu vực xung quanh nhà có nước đọng như thùng, chum, vại, xô, lọ hoa, đĩa trồng cây, bể chứa, chai lọ bỏ đi, hộp thiếc, lốp xe,… Muỗi nữ sẽ đẻ trứng trong nước đọng và sau khi trứng đạt điều kiện, muỗi sẽ nở ngay lập tức trong nước.

Theo các chuyên gia y tế, cần phân biệt muỗi Aedes aegypti gây bệnh sốt xuất huyết và muỗi Anophen – tác nhân gây ra bệnh sốt rét. Muỗi Anophen có màu đen hoặc nâu sẫm, chiều dài cơ thể gần bằng với chiều dài của vòi, phía trên cánh có vảy màu đen trắng. Thời gian hoạt động của muỗi Anophen là từ lúc mặt trời bắt đầu lặn cho tới khi mặt trời mọc, sau khi đốt người muỗi sẽ đậu trong nhà khoảng vài giờ.

Muỗi Sẽ Truyền Bệnh Sốt Xuất Huyết Lúc Nào?

Sau khi hút máu từ người bệnh nhiễm virus Dengue, muỗi vằn Aedes aegypti sẽ chứa lượng virus trong tuyến nước bọt. Thời kỳ ủ bệnh ở muỗi là khoảng 10-12 ngày. Sau thời gian này, muỗi sẽ truyền virus Dengue cho những người khỏe mạnh khác khi muỗi đốt.

Người bệnh có thể có từ 6 – 18 giờ trước khi xuất hiện các triệu chứng của bệnh và thời gian bệnh kéo dài trung bình 6 – 7 ngày. Đối với người bệnh sốt xuất huyết, để tránh trở thành nguồn lây bệnh cho những người xung quanh, ngay khi phát hiện ra bệnh nên được nằm che chắn trong màn hoặc mùng.

Nhận Biết Bệnh Sốt Xuất Huyết

Tùy vào giai đoạn và mức độ bệnh, những triệu chứng nhận biết sốt xuất huyết sẽ khác nhau. Ở giai đoạn nhẹ, người bệnh sốt xuất huyết gặp triệu chứng sốt cao đột ngột 39-40 độ C, đau đầu dữ dội ở vùng trán, sau nhãn cầu, đau nhức khớp và cơ, buồn nôn và nôn, có tình trạng nổi mẩn đỏ, phát ban. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có dấu hiệu xuất huyết với các chấm ngoài da, chảy máu cam, chảy máu chân răng, vết bầm tím, nôn ra máu, đi ngoài phân đen; mệt mỏi, đau bụng nhiều, nôn, chân tay lạnh, người vật vã, hốt hoảng. Nếu không được cấp cứu và điều trị kịp thời, người bệnh có thể tử vong.

Một số người bệnh có thể bị sốc Dengue sớm – đây là thể bệnh nghiêm trọng nhất của sốt xuất huyết. Người bệnh có thể xuất hiện tình trạng xuất huyết nặng và tụt huyết áp, tổn thương nhiều cơ quan: gan, thận, não; ứ dịch ở khoang màng phổi và ổ bụng nhiều. Nếu có những dấu hiệu này, cần nhanh chóng đưa người bệnh đến bệnh viện hoặc cơ sở y tế gần nhất để được can thiệp kịp thời.

Làm Gì Khi Nghi Ngờ Bị Sốt Xuất Huyết?

Khi phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết, người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế để được khám, xét nghiệm, chẩn đoán và điều trị phù hợp. Việc này để tránh tình trạng nhầm lẫn sang những căn bệnh khác có triệu chứng tương tự. Trong 3-4 ngày đầu sốt xuất huyết, nếu có chỉ định theo dõi tại nhà, người bệnh cần tuân thủ chặt chẽ những lời khuyên sau:

  • Nằm nghỉ ngơi.
  • Ăn thức ăn dễ tiêu hóa như cháo, súp, sữa,…; uống nhiều nước, có thể cho người bệnh uống dung dịch Oresol, nước trái cây, duy trì 1,2-2,5 lít nước/ngày.
  • Uống thuốc hạ sốt, lưu ý chỉ dùng Paracetamol (không được sử dụng Ibuprofen hoặc Aspirin vì có nguy cơ gây chảy máu), đồng thời chườm mát cho người bệnh. Việc uống sai thuốc, hay quá liều đều gây nguy hiểm đến tính mạng người bệnh.
  • Theo dõi liên tục, nếu thấy người bệnh có diễn biến nghiêm trọng hơn như li bì, bứt rứt, vật vã, chân tay lạnh, đau bụng, nôn nhiều, cần phải đưa ngay đến cơ sở y tế.
  • Nếu không có diễn biến bất thường, người bệnh cũng cần đến khám lại theo hẹn của bác sĩ.
  • Không dùng thuốc kháng sinh ngoại trừ có nguy cơ bị nhiễm trùng, cần có sự tư vấn của bác sĩ, không tự ý dùng thuốc.
  • Không nên ăn những loại thực phẩm nhiều dầu mỡ, cay, uống rượu bia, hút thuốc lá.

Các Bước Phòng Ngừa Bệnh Sốt Xuất Huyết

Sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm cấp tính, có thể gây thành dịch trong cộng đồng. Đến nay, bệnh sốt xuất huyết chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, do đó, biện pháp phòng bệnh chủ yếu và hiệu quả nhất là diệt muỗi, diệt lăng quăng/bọ gậy và phòng muỗi đốt.

Để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và mọi người xung quanh khỏi bệnh sốt xuất huyết, Bộ Y tế khuyến cáo tất cả người dân nên thực hiện các biện pháp phòng bệnh sau:

  • Kiểm tra, phát hiện và diệt lăng quăng trong các dụng cụ chứa nước bằng cách thường xuyên thau rửa, đậy nắp kín bể và các vật dụng chứa nước, thả cá để tiêu diệt lăng quăng.
  • Thường xuyên thay nước ở các lọ hoa, đồng thời thả muối hoặc hóa chất diệt bọ gậy vào bát nước kê chân chạn, bể cảnh, hòn non bộ, khay nước thải tủ lạnh…
  • Loại bỏ các vật liệu phế thải, hốc nước tự nhiên, lật úp các vật dụng có thể chứa nước không sử dụng xung quanh nhà, để muỗi không đẻ trứng.
  • Nằm ngủ ở trong màn để phòng muỗi đốt ngay cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, dùng bình xịt muỗi, hương muỗi, kem xua muỗi, vợt điện muỗi… để diệt muỗi và phòng muỗi đốt.
  • Khi bị sốt hoặc có các triệu chứng nghi ngờ bệnh sốt xuất huyết cần đến ngay cơ sở y tế để được khám và tư vấn điều trị. Đặc biệt, không tự ý điều trị tại nhà để tránh các biến chứng nguy hiểm.
  • Tích cực phối hợp với ngành y tế địa phương trong các chiến dịch diệt bọ gậy/lăng quăng và các đợt phun hóa chất phòng, chống dịch sốt xuất huyết.

Tác nhân gây ra bệnh sốt xuất huyết là virus Dengue, bệnh lây rất nhanh, biến chứng nặng và có thể gây tử vong nhanh chóng. Hiểu bệnh để nắm bắt cách điều trị đúng và phòng bệnh hiệu quả sẽ giúp mọi người an toàn với dịch sốt xuất huyết, đồng thời tránh được nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.

Related Posts

Bệnh viện quận 11: Những điều cần biết về đau thần kinh tọa

Dây thần kinh tọa là gì?Có thể bạn quan tâm Bệnh Xã Hội: Các Bệnh Nguy Hiểm Phải Lưu Ý Những Thực Phẩm Nên và Không Nên…

10 Dấu Hiệu Cảnh Báo Suy Thận: Không Ngủ Tốt, Huyết Áp Cao, Sưng Chân…

Có thể bạn quan tâm Ung thư máu – Cách nhận biết và điều trị hiệu quả Cách Làm Bệnh Án Tăng Huyết Áp: Hướng Dẫn Chi…

Làm gì khi cảm thấy đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn?

Bạn có từng trải qua cảm giác đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi và chán ăn? Đây là những dấu hiệu cho thấy cơ thể bạn đang…

Đau bao tử nặng: Những triệu chứng và nguyên nhân bạn cần biết

Giới thiệu Bạn có bao giờ gặp phải cảm giác đau ở vùng dạ dày không? Đau bao tử luôn là vấn đề thường xuyên xảy ra…

Bệnh chàm – Sự thật về loại bệnh không lây nhiễm này

Chuyên Gia Sức Khỏe – Trang thông tin y khoa sức khỏe tại Việt NamCó thể bạn quan tâm Đau bụng dưới ở phụ nữ: Nguyên nhân…

Đau hạ sườn trái – Biểu hiện của những căn bệnh cần lưu ý

Nhiều người thường gặp phải cảm giác đau ở vùng hạ sườn trái. Có thể đau phía trước hoặc sau, thậm chí đau thắt và nặng hơn…